Sla inhoud over

De wondere wereld in de soek

Wandel in de Syrische hoofdstad Damascus of in Aleppo de soek binnen en je belandt middenin de wereld van de Oriënt. Deze kleurrijke, gedeeltelijk overdekte markten hebben ieder een eigen karakter, maar brengen allebei de sfeer van duizend en een nacht ineens erg dichtbij.

De soek is in de hele Arabische wereld een eeuwenoud instituut, ontstaan naast de moskee. Het gebedshuis vervult ook een functie als sociaal ontmoetingspunt waar men een praatje maakt over de dagelijkse gang van zaken en de laatste roddels uitwisselt. De kinderen gaan naar de aangrenzende koranschool. Na het gebed en een praatje is het tijd voor de boodschappen en zo vestigden zich al snel de eerste winkeltjes bij de moskee. Dat werden er steeds meer en de omgeving ontwikkelde zich tot een centrum van dagelijkse handel en sociale contacten. Nog altijd worden na het bezoek aan de moskee de boodschappen in de soek gedaan.

Straatje bruidsjurken
De meeste winkeltjes zijn open vanaf de eerste zonnestralen tot het vallen van de avond, behalve op vrijdag, de islamitische rustdag. De bedrijvigheid beperkt zich niet tot de winkeltjes, ook in de nauwe straatjes stallen sapverkopers en handelaren in noten en snoepgoed hun waar uit. Dat kan nogal eens leiden tot een menselijke opstopping en als er dan ook nog een handelaar met een zwaarbeladen ezel wil passeren, geldt gewoon het recht van de sterkste.

De soek overvalt je met een exotische mengeling van geuren en kleuren. Van bergjes kruidige specerijen in onverwachte tinten, parfums, kleding in vele stijlen, bonte verpakkingen en allerhande etenswaren. Kenmerk van de soek is dat de winkels gegroepeerd zijn naar handelswaar, zoals in een wijkje van kruideniers, een afdeling slagers waaronder de kamelenslager, straatjes met bruidsjurken, juweliers, speelgoed en een rijtje koranverkopers. Hoe al die concurrenten zo dicht naast elkaar kunnen overleven, vraag je jezelf af. Het winkelend publiek kiest lang niet altijd voor een vaste koopman, het is maar net wie iets speciaals in de aanbieding heeft.

Thee en onderhandelen
Natuurlijk is de soek ook de aangewezen plaats om op souvenirjacht te gaan. De keus is enorm, van beschilderde glazen theekopjes, kruiden en thee, kleding, tot een waterpijp. De verkopers leggen je graag uit hoe zo’n narjíle werkt. Je kunt ook een waterpijpje proeven in een van de vele theehuizen, waar ze hem rookklaar bij je afleveren, geurend naar appels of zoete vruchten. Dit alles uiteraard onder het genot van een glaasje thee. Ook als je maar even iets langer bij een winkeltje staat of kijkt wordt de thee al voor je ingeschonken. Wil je iets kopen, zorg dan eerst dat je de gangbare prijzen kent. Het is in de soek gebruikelijk om over prijzen te onderhandelen en de winkelier zal altijd openen met een bedrag dat boven de redelijke prijs ligt. Afdingen is een spel tussen verkoper en koper dat aardig wat tijd in beslag kan nemen, en als de deal rond komt, kan het nog iets langer duren. Want dan volgt weer het onvermijdelijke glaasje thee. Maar of je nou wel of niet iets koopt, de enorme vriendelijkheid van de Syriër kan je als westerling soms verlegen maken.

Behalve vrijwel alles aanschaffen wat je maar kunt bedenken, of eindeloos rondstruinen, kun je in de soek ook naar de kapper, het badhuis (de hammam) of het koffiehuis. Je kunt natuurlijk ook een kopje koffie drinken bij een kleurrijk uitgedoste straatverkoper met een ketel op zijn rug en glazen voor de buik. Hij verkoopt ook bruine, lichtzoete en heel populaire tamarindedrank. Een dag in de soek is een dag vol nieuwe ervaringen.

Op reis met Djoser naar Syrië, Jordanië (& Libanon) kun je de soeks van Damascus en Aleppo uitgebreid verkennen. Maar ook in alle andere Arabische steden vormt de soek het middelpunt van de stad.